صفحه اصلی   |   معرفی سازمان   |   ایستگاه ها   |   پرسش و پاسخ   |   انتفادات و پیشنهادات   |   تماس با سازمان   |   ارتباط با مدیر سازمان   | RSS  
 
 
واحد ها و معاونت‌ها
  مدیریت سازمان    ستاد فرماندهی    معاونت مالی و اداری    مدیر عملیات فنی    واحد پیشگیری    واحد آموزش    روابط عمومی     امور مالی    واحد ورزش و مسابقات  
خدمات الکترونیک
 
آرشیو ویدیوئی

 
به 125 اطلاع دهید
 
تقویم
<    «  اردیبهشت 1393  »    >
شیدسچپج
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 
 
 
»
سازمان آتش نشانی گرگان » توصیه های ایمنی » آشنایی با منواکسید کربن و خطرات آن

  سرخط خبر ها :
 
 
  توصیه های ایمنی : آشنایی با منواکسید کربن و خطرات آن
تاریخ بروز رسانی: 1 دی 1389

  آشنایی با منواکسید کربن و خطرات آن

منوكسيد كربن « گاز مي‌گيرد » !

مقصود از (( گازگرفتگي )) دراغلب موارد در واقع مسموميت اتفاقي با گاز منوكسيد كربن است . منوكسيد كربن هنگام سوختن ناقص مواد سوختني مختلف از قبيل نفت ،‌بنزين ،‌گاز و گازوئيل گرفته تا زغال و چوب ،‌يعني هنگامي كه اكسيژن كافي به آنها نمي رسد، متصاعد مي شود . يك علت خطرناك بودن منوكسيد كربن آن است كه افراد از وجود آن بي خبر مي مانند . منوكسيد كربن گازي است بي رنگ ،‌بي بو و بي مزه و شما درهنگام تراكم يافتن آن به اصطلاح (( بوي گاز )) استشمام نخواهيد كرد . توجه داشته باشيد كه منوكسيد كربن ( CO )‌ را با گاز دي اكسيد كربن (‌CO2 ) اشتباه نكنيد . گاز CO2 فراورده طبيعي بازدم انسان و ساير جانوران است .


راههاي توليد منوكسيد كربن

سوختن كامل زماني انجام مي شود كه اكسيژن كافي وجود داشته باشد . هواي مورد نياز مخصوصاً دردستگاههاي گرم كننده ،‌بايد ازخارج  محيط تأمين شود و گازهاي توليد شده ناشي از سوختن مانند گاز كربنيك و منواكسيد كربن بايد درخارج از محيط تخليه شود . در وسايل گرمازاي دودكش دار درصورتي كه دودكش بدون نقص باشد عمل تهويه دود (‌ورود اكسيژن لازم و تخليه گازهاي سمی )‌به خوبي از طريق دودكش ،‌انجام مي شود ،‌ اما در وسايل گرما زا با شعله رو باز و بدون دودكش اين شرايط فراهم نيست بنا براين وسايل، اكسيژن لازم براي سوختن را ازهمان محيط مي گيرد و طبعاً گازهاي مصرفي حاصل از سوختن را نيز به همان محيط بر مي گرداند و متأسفانه با توجه به سرماي هوا شهروندان راه هاي تهويه هواكش پنجره ها و دريچه هاي كولر و درها را نيز مي بندند و درنتيجه عمل تهويه هوا به درستي انجام نمي شود و دراثر سوختن ناقص و وجود گازهاي مضر خصوصاً گاز CO درمحيط درافراد مسموميت ايجاد  مي شود .

بسياري از مردم تصور مي كنند كه پديده « گاز گرفتگي » و ايجاد گاز CO تنها دراثر سوختن ناقص زغال چوب ايجاد مي شود و براي همين بسياري به اين گاز كشنده نام (( گاز كرسي )) و يا ذغال داده اند درصورتي كه همان طور كه ذكر شد اين گاز دراثر سوختن ناقص هر ماده سوختني ممكن است ايجاد شود .

 

منوكسيد كربن چگونه مي كشد ؟

مرگ براثر گازگرفتگي فرمول ساده اي دارد . گاز منوكسيد كربن بدون بو است كه به دنبال روشن بودن‌آبگرمكن ،‌بخاري گازي و سوخت ناقص خودرو توليد مي شود . اين گاز اگر چه سبك تر از هواست اما قابليت انتشار بسيار زيادي درمحيط دارد و به همين دليل درتمامي نقاط مثلاً يك اتاق اعم از بالا و پايين به سرعت متراكم مي شود .

هنگامي كه منوكسيد كربن تنفس مي كنيد ،‌اين گاز به راحتي از ريه وارد جريان خون مي شود و به هموگلوبين خون متصل مي شود . هموگلوبين تركيبي است كه درگلبول هاي قرمز خون وجود دارد كه اكسيژن را دربدن حمل مي كند و در بافت هاي محيطي ، آن را براي استفاده سلول ها آزاد مي كند . هنگامي كه منوكسيد كربن به هموگلوبين متصل مي شود ،‌ديگر آن را رها نمي كند . چرا كه ميل تركيب آن با هموگلوبين 300 برابر بيشتر از اكسيژن است . اگر ميزان منوكسيد كربن خون بالا رود ،‌ ميزان هموگلوبين آزاد و در دسترس براي انتقال اكسيژن كاهش مي يابد . مغز و ساير بافت ها كه نياز به اكسيژن دارند تا سوخت و ساز طبيعي خود را انجام دهند . وقتي اين تركيب صورت   مي گيرد اكسيژن ديگر به بافت ها نرسيده بنابراين سريعاً باعث مسموميت شده و سلسله عصبي فلج مي شود و قدرت هرگونه اقدامي از مسموم سلب مي شود و مسموم به نوعي به خواب و مرگ آرام تن مي دهد .

 

علائم مسموميت با منوكسيد كربن

علائم باليني دراثر ايجاد تركيب منوكسيد كربن با گلبول قرمز خون تا زماني كه كمتراز 20 درصد تركيب شده باشد ،‌مشهود نيست . اما درغلظت بيش از 20 درصد فرد دچار كندي تنفس و دربيش از 30 درصد تعداد تنفس و ضربان قلب دردقيقه افزايش يافته و فرد دچار سر درد ،‌تهوع و ضعف مي شود .

دربيش از 40 درصد فرد دچار كاهش حافظه ،‌ اختلال حركتي و گيجي شده و دربيش از 50 درصد فرد دچار علائمي نظير علائمي كه فرد مصرف كننده الكل دارد ،‌خواهد شد كه منجر به سنگ كوب شدن و ‌ناتواني درحركت اندام مي شود درصورتي كه دراين حالت هنوز فرد هوشيار است اما نمي تواند خود را نجات دهد و درمرحله تركيب بيش از 60 درصدي منوكسيد كربن با گلبول قرمز خون ،‌ فرد دچار عدم هوشياري ،‌بي اختياري ادرار و مدفوع و درنهايت منجر به مرگ مي شود .

عوارض ناشي از قرارگرفتن درمعرض منوكسيد كربن پس ازنجات افراد شامل سردرد ،‌سرگيجه ،‌ضعف عضلاني ،‌اختلال حافظه و حتي ناشنوايي است كه اين افراد تا مدت ها پس از حادثه دچار آن خواهند بود .

افرادي كه به دلايلي نظير فعاليت دركوره هاي فاقد تهويه مناسب دچار مسموميت هاي مزمن منوكسيد كربن مي شوند دچار علائمي نظير   رنگ پريدگي مداوم ،‌كم اشتهايي ،‌ضعف عضلاني و سردرد خفيف هستند .

 

راهكار نجات از مسموميت

اگر كسي با گاز منوكسيد كربن دچار گازگرفتگي و مسموميت شده باشد بايد او را به سرعت از محيط آلوده خارج كرده و درتماس با هواي آزاد گذاشت . درمسموميت هاي شديد بايستي به مصدوم تنفس مصنوعي داده شود و چنانچه مقدور باشد تنفس با اكسيژن بر تنفس با هواي آزاد ارجحيت دارد . استفاده از اكسيژن 100 درصد و گرم نگه داشتن بدن مصدوم و استفاده از آنتي بيو تيك ها براي پيشگيري از عفونت هاي احتمالي اقدام هاي درماني تكميلي است كه دربيمارستان به مصدومان ارائه مي شود .

اگر فكر مي كنيد درمعرض منوكسيد كربن قرارگرفته ايد ،‌ بايد فوراً از هواي آزاد تنفس كنيد . درها و پنجره ها را باز كنيد و يا بهتر است که خانه را ترك كنيد . اجاق ،‌شومينه و هر وسيله درحال اشتعال ديگر را خاموش كنيد . اگر كاملاً مطمئنيد مشكل از منوكسيد كربن است ،‌به آتش نشاني اطلاع دهيد يا دست كم سرويس كاري را براي بررسي وسائل گرم كننده مختلف درخانه بياوريد . منوكسيد كربن درغلظت هاي بالا مي تواند در طول چند دقيقه فرد را بكشد .

 

اصول ايمني و پيشگيري از گاز گرفتگي و مسموميت با منوكسيد كربن

كنترل و انسداد منافذ مسير دودكش قبل از راه اندازي بخاري بهترين راه پيشگيري از بروز حوادث مسموميت به شمار مي‌رود.

همچنين داشتن كلاهك مخصوص براي دودكش در پشت بام‌ها به منظور جلوگيري از خاموش شدن بخاري و  يا انتشار گاز (Co) از اهميت بالايي برخوردار است و بخاري‌هاي بدون دودكش به هيچ عنوان از توليد گاز "Co"جلوگيري نمي كند.

 

پيشگيري از مسموميت با گاز "Co"بسيار ساده است:

-استفاده از وسايل گرمايشي استاندارد در پيشگيري از اين مسموميت از اهميت بالايي برخوردار است و بخاري‌هاي بدون دودكش به هيچ عنوان از توليد گاز "Co"جلوگيري نمي كند.

-دقت و توجه به داغ بودن دودكش نيز بهترين آزمايش سلامت دودكش است. اگر لوله دودكش بخاري شما سرد است دليل آن خارج نشدن محصولات احتراق و گازهاي سمي از دودكش است. در اين صورت بايد ضمن رفع نقص، به طور موقت با باز كردن قسمتي از درب يا پنجره، تهويه در محيط ايجاد كنيد.

-رنگ شعله بخاري و وسايل پخت و پز بايد آبي باشد و چنانچه رنگ شعله قرمز ،‌زرد يا نارنجي باشد، حتما نقص در سوخت رساني و كمبود اكسيژن در محيط است كه سريعا بايد تعمير و سوخت رساني شود. اگر رنگ شعله بخاري آبي نباشد ممكن است هواي كافي به بخاري نرسد و توليد گاز منوكسيد كربن نمايد.

-  در صورت استفاده وسايل گرمايشي مانند بخاري و شومينه، نبايد تمام روزنه‌هاي جريان هوا در منزل بويژه اتاق خواب مسدود شود.

- از نصب آبگرمكن در حمام، روشن كردن شعله‌هاي اجاق گاز و تک شعله در آشپز خانه براي گرم نگه داشتن محيط داخل خانه بايد جدا خودداري كرد.

- شومينه مشترك براي چند واحد در صورت كوچك بودن اندازه مجراي خروجي و لوله دودکش آن باعث برگشت دود از شومينه روشن طبقات پايين به داخل آپارتمان در شومينه خاموش طبقات بالاتر مي‌شود.

- انتهاي تمام دودكش‌ها بايد حداقل يك متر از سطح پشت بام و حداقل يك متر از ديوار جانبي بام فاصله داشته و داراي كلاهك مخصوص (بشكل H) باشد.

-دودكش و اتصالات آن بايد از جنس مقاوم و بدون هيچ گونه منفذ يا نشتي در تمام آن باشد و بكار گيري لوله‌هاي آكاردئوني آلومينيومي (فنری) مجاز نيست.

-شيب لوله‌هاي افقي در داخل واحدها بايد مثبت و رو به بالا و ارتفاع عمودي لوله در بيرون حداقل سه برابر طول افقي آن باشد.

-اگر فضاي خود را با شوفاژ و سيستم حرارت مركزي گرم مي‌كنيد، درز بندي و بستن منافذ به منظور جلوگيري از اتلاف حرارتي بلامانع است.

-در صورتي كه از بخاري‌هاي گازسوز به منظور گرمايش محيط استفاده مي‌كنيد، حتما مقداری تهويه از طريق درب يا پنجره در فضا ايجاد و از درز بندي و بستن كامل منافذ خودداري كنيد.

-از قرار دادن لوله خروجي بخاري به داخل ظرف آب جداًًًًً خودداري كنيد.

-از بكار بردن وسايل گرمايشي بدون نصب دودكش و يا داراي نقص در دودكش جدا خودداري كنيد.

- بكار گيري آبگرمكن‌هاي ديواري در فضاهاي بسته يا مكان‌هاي بدون جريان هوا مجاز نيست.

-هر وسيله گاز سوز بايد داراي يك دودكش مستقل و منتهي به فضاي بيرون باشد.

- تمام مسير دودكش‌ها را به منظور اطمينان از هدايت مناسب محصولات احتراق به فضاي بيرون كنترل كنيد.

- هيچ گاه از كباب پز يا منقل درون گاراژ يا محوطه بسته استفاده نكنيد.

- هيچگاه از چراغ يا بخاري نفتي يا گازي كه بدون دودكش است، درون خانه، بخصوص در اتاق خواب استفاده نكنيد.

- تعمير وسائل گرمايشي توسط افراد غير مجرب و بي تجربه و يا نصب آنها توسط افراد خانواده باعث ايجاد خطر مي‌شود.
 

1- (67% ) حوادث گاز مونواکسید کربن درسال گذشته به دلیل نقص فنی در نصب لوله های دودکش که شامل: اشکال در نوع اتصالات، چفت نشدن لوله های دودکش، نصب نشدن اصولی (زانویی زیاد، مسیر رو به پایین و...)، بکارگیری نوع نامناسب(آکاردئونی) و رعایت نكردن مناسب قطر لوله های دودکش بوده است.

بمنظور نصب دودكش وسايل گازسوز از كمترين تعداد زانويي استفاده شود در غير اينصورت مكش دودكش كم و موجب پس زدگي گازهاي سمي مي‌شود.

محل اتصال دودكش به وسايل گازسوز را بازرسي و از آببندي و ثبات آنها اطمينان حاصل كنيد.

دودكش در داخل و خارج ديوار و محل اتصال به دستگاه گاز سوز بايد كاملاً آببندي باشد.روزنه كوچكي مي‌تواند باعث خروج گازهاي حاصل از سوختن گاز و بروز حادثه شود.

حتي الامكان از نصب زانوي اضافي در مسير دودكش خودداري كنيد زيرا زانو كارآرايي دودكش را كاهش مي‌دهد.

به هيچ عنوان دودكش وسايل گازسوز و هواكش (فن) را از يك لوله يا كانال مشترك عبور ندهيد.

از قرار دادن قطعات لوله دودكش بصورت لب به لب خودداري كنيد و حتماً از دودكش‌هاي نوع نر و ماده كه باعث آب بندي در محل اتصال و خارج نشدن گازهاي حاصل از سوختن خواهد شد استفاده كنيد.

اطراف آن بخش از لوله‌هاي دودكش كه در موتورخانه قرارگرفته است بايد كاملاٌ آب بندي شود تا از نفوذ گاز CO به داخل بنا يا موتورخانه جلوگيري شود.

قطر لوله دودكش بايد مساوي يا بيشتر ازقطر لوله خروجي دستگاه گازسوز باشد.

 

2-بخش ديگري از حوادث گاز مونواکسید کربن درسال گذشته به دلیل نصب نشدن دودکش در وسایل گازسوز بوده است.

هر وسيله گازسوز بايد يك دودكش مستقل و استاندارد و مجهز به كلاهك H داشته باشد.

آبگرمكن و بخاري حتماً بايد مجهز به دودكش باشد.از نصب اين وسيله‌ها بدون دودكش در محيط‌هاي بسته جداً خودداري كنيد.

توصيه مي‌شود درطراحي و ساخت بناهاي نوساز، دودكش كليه وسايل گاز سوز پيش بيني و با استاندارد طراحي شود.

 

3- نداشتن کلاهک مناسب  (کلاهک H) بر روی خروجی دودکش‌ها زمينه‌ساز شماري ديگر از حوادث گاز مونواکسید کربن درسال گذشته بود.

هر چند وقت يكبار كلاهك دودكش‌هاي وسايل گاز سوز را بازرسي و چنانچه كلاهك افتاده باشد آن را در محل خود نصب كنيد قابل ذكر است كه كلاهك مناسب علاوه بر اينكه از نفوذ باران و برف و افتادن ساير اشياء به داخل دودكش جلوگيري مي‌كند در منظم سوختن وسيله گازسوز نيز موثر است.

داشتن كلاهك مخصوص(H) براي دودكش در پشت بام‌ها براي جلوگيري از خاموش شدن بخاري و به دنبال آن انتشار گاز CO اهميت بالايي دارد. 

4-قسمتي از حوادث گاز مونواکسید کربن درسال گذشته مربوط به مسدود بودن مجاری لوله های دودکش بوده است.

مسدود شدن دودكش سبب سوخت ناقص و ايجاد گازهاي خطرناك و سمي و برگشت چنين گازهائي به درون محل زندگي و باعث گاز گرفتگي و مرگ مي‌شود.

از نصب دودكش در حياط خلوت‌هاي روبسته خودداري كنيد. داكت دودكش‌ها بايد به هواي آزاد راه داشته باشد و به هيچ وجه نبايد بالاي داكت مسدودشود.

مسدود شدن دودكش لوازم گازسوز حتي در حد جزيي باعث ناقص سوزي و پس زدن گازهاي سمي به فضاي اتاق مي‌شود.

مراقب باشيد البسه آويزان شده شما در تراس، دودكش همسايه طبقه پايين را مسدود نكند.

شومینه مشترک برای چند واحد در صورت کوچک بودن اندازه مجرای خروجی و لوله کشی آن باعث برگشت دود از شومینه روشن طبقات پایین به داخل آپارتمان در شومینه خاموش طبقات بالاتر می شود.

 

5- نقص فنی در نصب و راه‌اندازی دستگاه گازسوز عامل ديگري در بروز حوادث گاز مونواکسید کربن درسال گذشته بوده است.

نصب وراه اندازی وسايل گرمايشي توسط افراد غير مجرب و بي تجربه و يا توسط افراد خانواده باعث ايجاد خطر مي‌شود.

از جابجا كردن وسايل گازسوز كه مستقيماَ به لوله ثابت متصل است ‏، خودداري كنيد زيرا ممكن است در اثر جابجايي محل اتصال آسيب ببيند و دچار نشتي شود.چنانچه اين امر لازم باشد بايد به موسسات مجاز مراجعه شود.

شيلنگ گاز نبايد هرگز در معرض حرارت اجاق گاز و بخاري وسايل گرمازا قرار داشته باشد.

از قراردادن خروجي دودكش به صورت افقي با كلاهك و يا بدون كلاهك در زير سقف و بالكن جداَ خودداري كنيد.

عبور دودکش از فضای داخل سقف کاذب به ويژه حمام به دلیل امکان پوسیدگی و نشت گاز منواکسید کربن خطرناک است.

 

6- بخشي از حوادث گاز مونواکسید کربن درسال گذشته به دلیل استفاده از وسایل گازسوز غیر استاندارد بوده است.

 

7- نصب دستگاه گازسوز در محیط های نامناسب(همچون محیط کوچک، بسته وبدون تهویه و درزگیری کامل منافذ، بستن درب و پنجره ها...) دليل ديگري براي وقوع حوادث ناشي از گاز منواكسيد كربن در سال گذشته بود.

براي جلوگيري ازپديده خطرساز مكش معكوس درساختمان‌ها لازم است برروي قسمت زيرين درب ورودي هر آپارتمان ازدريچه تهويه كركره‌اي يا آيفوني مناسب به طول 50×20 سانتي متر استفاده شود.همچنين زيردربهاي ورودي اطاق خواب‌ها نيزحدود 3 تا 5 سانتي متربازباشد.

نصب شومينه وبخاري گازسوز درآپارتمان‌هاي كوچك واستفاده همزمان ازآنها بسيار خطرناك است.

از نصب آبگرمكن در حمام،مكان‌هاي كوچك ومحبوس و روشن كردن شعله‌هاي اجاق گاز در آشپزخانه براي گرم نگه داشتن محيط داخل خانه، جدا خودداري كنيد.

آب گرمكن‌هاي ديواري گازی اگر به مدت طولاني در محیط های بسته، روشن باشند خطرناك مي‌شوند.

 

چند نکته ضروری:

ساخت حمام دركنار موتورخانه خطرناك وحادثه سازاست.

براي پكيچ منازل دودكش با قطر حداقل 15 سانتي متربايد  تعبیه شود.

براي بخاريهاي گازسوز دودكش با قطر حداقل 10 سانتی متر تعبیه شود.

براي شومينه گازي دودكشي با قطر حداقل 15 سانتي متر تعبیه شود.

براي آبگرمكن‌هاي ديواري دودكشي با قطر حداقل 15 سانتي متر تعبیه شود.

براي موتورخانه شوفاژ دودكشي با قطر 20 سانتي متر تعبيه شود.

هنگام ورود به موتورخانه، درب را بازنگه داريد وچند لحظه تامل كنيد سپس وارد موتورخانه شويد تا درصورت وجود احتمالي گازهاي سمي، تبادل هوا با فضاي بيرون انجام گيرد.  






 
مطالب مشابه:

  • اجرای چهارمين مرحله طرح آتش نشان داوطلب
  • برگزاری اولین دوره آموزش تخصصي ايمني مواد شيميايي خطرناك
  • دستورالعمل استفاده صحیح و ایمن از خودرو
  • توصیه های ایمنی برای مسافرت های تابستانی
  • استفاده صحیح از لوازم گازسوز و گرمایشی یک امر ضروری در امنیت خانواده ها بشم ...


  • نظرات (0)   نسخه قابل چاپ
     
    ارسال نظر
    نام:
    ایمیل:
    متن پیام:

    کد امنیتی:
    تصویر كد امنیتی
    عکس خوانده نمی شود
    کد امنیتی:

     
     
     
    منوی اصلی
    حوادث روزانه اخبار سازمان وظایف سازمان توصیه های ایمنی دانلود انیمیشن فیلم های آموزشی مقالات آموزشی گالری عکس کارگروههای مشورتی
     
    ورود




    ثبت نام
     
    نظرسنجی
    از نظر شما کیفیت مطالب درج شده در سایت سازمان آتش نشانی گرگان تاکنون چگونه بوده است؟

    عالي
    خوب
    متوسط
    بد
     
    سایتهای مرتبط
    سایت سازمان شهرداریها و دهیاری های کشور
    سایت شهرداری گرگان
    سایت سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران
     
    بایگانی
  • اردیبهشت 1393 (1)
  • فروردین 1393 (2)
  • اسفند 1392 (1)
  • بهمن 1392 (2)
  • دی 1392 (1)
  • آذر 1392 (2)
  • آبان 1392 (1)
  • مهر 1392 (1)
  • شهریور 1392 (1)
  • تیر 1392 (1)
  • خرداد 1392 (1)
  • اردیبهشت 1392 (2)
  • فروردین 1392 (1)
  • اسفند 1391 (1)
  • دی 1391 (1)
  • آذر 1391 (1)
  • آبان 1391 (4)
  • مهر 1391 (1)
  • شهریور 1391 (4)
  • مرداد 1391 (4)
  • تیر 1391 (5)
  • خرداد 1391 (5)
  • اردیبهشت 1391 (3)
  • فروردین 1391 (4)
  • اسفند 1390 (1)
  • بهمن 1390 (5)
  • دی 1390 (9)
  • آذر 1390 (1)
  • آبان 1390 (1)
  • مهر 1390 (5)
  • شهریور 1390 (5)
  • مرداد 1390 (5)
  • تیر 1390 (7)
  • خرداد 1390 (6)
  • اردیبهشت 1390 (12)
  • فروردین 1390 (2)
  • اسفند 1389 (3)
  • بهمن 1389 (10)
  • دی 1389 (24)
  • آذر 1389 (3)
  • شهریور 1389 (2)
  •  
     
    E-Mail: Info@Gorgan125.ir
    طراحی و اجرا توسط HamraH WebDesigns
    آدرس : گرگان - میدان بسیج - پشت بیمارستان حکیم جرجانی - سایت اداری
    تلفن سازمان : 8 - 4480026 - 0171 | دور نگار : 4433477 | 4480025